24-11-08 -
Deze week is de laatste Zastava Yugo geproduceerd. Daarmee is voorlopig het doek voor de Servische fabrikant gevallen. De droom om van Zastava ‘een tweede Dacia’ te maken is voorbij.
Opgericht in het Joegoslavische Tito-tijdperk vormde Zastava lange tijd een pareltje in de Balkan-regio. Het keerpunt kwam in de negentiger jaren toen het land na veel bloedvergieten werd opgesplitst. Toen het (ook wapens producerende) fabriekscomplex in 1999 ook nog eens grotendeels door bombardementen werd verwoest was er feitelijk geen redden meer aan.
Fiat 128, PuntoZastava overleefde de klappen, maar er werd nimmer meer in het bedrijf geinvesteerd. Vorig jaar produceerde de firma nog slechts 20.000 auto’s. Ook aandeelhouder
Fiat, dat de fabriek in de zestiger jaren liet bouwen, liet het afweten, ondanks dat de Zastava-producten grotendeels uit
Fiat-onderdelen bestonden. Zo bouwde Zastava tot voor kort een model dat was gebaseerd op de uit 1969(!) stammende
Fiat 128. Daarnaast produceerde de fabriek versies van de oude
Fiat Punto.
Tweede DaciaLange tijd hoopten de Serviers dat
Fiat van Zastava een nieuw budgetmerk zou maken, zoals
Renault dat eerder met Dacia (Roemenie) deed. Dat is er nooit van gekomen, ofschoon
Fiat in het verleden wel plannen ontvouwde om bij Zastava een uiterst goedkoop stadsautootje te gaan fabriceren. Toch heeft de Italiaanse aandeelhouder nog vertrouwen in de toekomst van Zastava, ook al gaat de producent nu op non-actief.
Fiat bezit nu 70 procent van de aandelen en heeft aangekondigd het fabriekscomplex te gaan moderniseren. De productie in Kragujevac zou medio 2012 weer op gang moeten zijn gekomen, waarna de fabriek een capaciteit zou hebben van 330.000 auto’s per jaar.
General MotorsComplicerende factor is dat Zastava en General Motors min of meer op eigen houtje ook al hadden afgesproken dat Zastava de
Opel Astra Classic zou gaan bouwen. Dit vijfjarenplan is door
Fiat echter resoluut afgewezen. De Servische regering onderhandelt nu met GM over een alternatieve vestigingsplaats waar de plannen alsnog kunnen worden gerealiseerd. In hoeverre GM daar nu nog, gezien de financiele problemen van het concern, in mee gaat is uiterst onzeker.
Toekomst: nieuwe
Fiat Palio en stadsauto Ondertussen wordt de Fiat/Zastava-fabriek de komende jaren opnieuw opgebouwd en ingericht voor de productie van de opvolger van de huidige
Fiat Palio. Deze auto zal zich vooral richten op de afzetgebieden Centraal en Oost-Europa. Vermoedelijk wordt de betreffende auto ‘Uno’ genoemd en de concurrentie aangaan met de Dacia Logan/Sandero. Daarnaast heeft
Fiat verregaande plannen om met een nog kleinere auto dan de 500/Panda op de markt te komen (klasse Smart,
Toyota iQ,
Volkswagen Up!). Deze driezitter zou bij Zastava kunnen worden gebouwd, wellicht zelfs onder de historische naam Topolino. Naar verluidt krijgt dit wagentje een ultrazuinige 900 cc MultiAir brandstofmotor.
Egypte en CongoDe laatste in Servie gebouwde Zastava was een 1,1 liter Koral. Is het merk daarmee voorlopig Voltooid Verleden Tijd? Misschien niet. Naar het schijnt zou Nasco Automotive Inc, een Egyptische firma, in de markt zijn om een oude productielijn in Servie over te nemen. Het plan is dan om de op de
Fiat 128 gebaseerde Zastava in Egypte te gaan produceren, omdat het betreffende model in dat land redelijk goed verkocht werd. Verder zouden er in Afrika, Congo, plannen zijn om de Zastava Yugo Florida op de oude productielijn te gaan bouwen.