16-09-08 - Stel, u bent bijna 25 jaar getrouwd maar u kunt uw vrouw wel schieten. Wat voor feestje moet u dan geven?
Voor die vraag staat Rick Wagoner. Alleen is die, voor zover wij weten, niet 25 jaar getrouwd, maar staat hij samen met productgoeroe Robert ("call me Bob") Lutz aan het hoofd van het nu 100-jarige General Motors. Het bedrijf, enkele jaren geleden nog goed voor een omzet van 150 miljard euro, balanceert al geruime tijd wegens een beroerde afzet op de thuismarkt op het randje van de afgrond.
Zó bezien hebben Wagoner en Lutz weinig te vieren.
Opel en VauxhallSimpel gezegd is het probleem waar het duo mee kampt dat General Motors (én
Chrysler, én
Ford, maar die zijn nu eenmaal niet jarig) meer auto’s bouwt dan verkoopt. Weliswaar doet het concern in Europa (
Opel, Vauxhall) redelijk goede zaken en mag er evenmin geklaagd worden over de afzet in India en China, maar op de oh zo belangrijke thuismarkt, de VS, is het hommeles. Omdat General Motors nog volop auto’s bouwt die de Amerikanen niet (meer) willen.
SUV's en pickups
Gróte auto’s vooral, benzineslurpers, machtige SUV’s en pickups, die allemaal appelleren aan het ‘hoe groter, hoe beter’-idee. Lange tijd waren dat soort auto’s niet aan te slepen. Totdat de Amerikaanse economie begon terug te lopen. Aannemers kregen minder werk en kochten geen pickups en grote bestelwagens meer. De vraag naar compactere en vooral zuinige(re) auto’s steeg met de brandstofprijzen mee. Stuk voor stuk ontwikkelingen die velen zagen aankomen, behalve de Amerikaanse autofabrikanten. Waardoor die nu met een dubbel probleem zitten: ten eerste startten zij veel te laat met de ontwikkeling van auto’s die de Amerikaanse consument wél wil, en ten tweede heeft de concurrentie zulke auto’s allang in het pakket. General Motors-topman Wagoner staat dus voor de praktisch onmogelijke opgave om a) een inhaalslag te gaan maken, en b) dat te doen in marktsegmenten waarin de concurrentie uit met name Korea en Japan inmiddels oppermachtig is.
Ernstig verzwakt
En om nou te zeggen dat General Motors fit genoeg is om die strijd aan te gaan gaat ook wat ver. In de rijke tijd beloofde het toen nog oppermachtige GM – ‘The General’ - zijn honderdduizenden werknemers gouden bergen in de vorm van gratis ziektekostenverzekeringen en pensioenpremies. Beloftes die het bedrijf nu een blok aan het been zijn. Financieel ernstig verzwakt, wordt nu dus van General Motors gevraagd om miljarden te investeren in compacte, zuinige en liefst ook elektrisch dan wel hybride-aangedreven auto’s. Oftewel: zich klaar te maken voor de grootste omwenteling die de auto-industrie sinds zijn ontstaan gaat doormaken. Als je kerngezond bent is zoiets een uitdaging, maar die strijd aangaan als je op sterven na dood bent is een ander verhaal. En op sterven na dood ís General Motors.
OverheidssteunDit jaar zal GM vermoedelijk zo’n 18 miljard dollar verlies maken, bovenop de tientallen miljarden die de firma reeds in het rood stond. Inmiddels is door GM,
Ford en
Chrysler bij de Amerikaanse overheid aangeklopt voor gigantische leningen om de concerns overeind te kunnen houden tot er betere tijden zijn aangebroken. Wellicht gaan die leningen er ook komen, met dank aan de komende presidentsverkiezingen. Want een failliete Amerikaanse auto-industrie wil geen enkele kandidaat voor hety presidentschap op z'n geweten hebben.
Wat nu?
Feit blijft dat de Grote Drie fabrikanten in ernstige problemen zijn geraakt doordat ze niet goed hebben opgelet. Zo kon het gebeuren dat ze nog steeds volop auto’s bouwen die niemand meer wil en er nu een enorme druk op de ontwikkelingsafdelingen is ontstaan om toch maar vooral snel met nieuwe modellen te komen. Vraag is alleen: hoe gaan Rick Wagoner ("we hebben het ergste nu gehad") en Bob Lutz hiermee om? Zullen zij ervoor kiezen om de puinhoop die onder hun bewind is ontstaan zelf op te ruimen, of nemen ze hun verantwoordelijkheid en maken ze dat ze weg komen?